سلام مي كنم به همه دوستان عزيز، چه اونايي كه از قبل با ما همراه بودن و هستن و چه اونايي كه جديد اومدن يا اتفاقي اومدن يه سر بزنن و برن.به هر حال ما خوشحاليم كه به ما سر مي زنين.

يكي از دوستان راجع به معماري رم مطلب خواستن كه حسب وظيفه يه قطره از دريا نوشتيم ولي بايد بگم معماري رم خيلي فراتر از اين حرف هاست.اميدوارم اين مطلب به دردشون بخوره.

راستي خوشحالم كه پست قبلي كه خانم هدايت زحمت كشيدن و يه مطلب جامع راجع به تخت پولاد اصفهان نوشتن اينقد مورد توجه عزيزان قرار گرفت.چند تا از دوستان ميل زدن و از من تشكر كردن كه بايد بگم من هيچ كارم زحمتشو خانم هدايت كشيدن و چه خوب بود دوستان تو همون بخش نظرات نظرشونا مي نوشتن تا حق به حق دار برسه.

من خودم هم قافل گير شدم وقتي اين پستا ديدم.واقعاً لذت بردم. من از طرف خودم و همه عزيزان از ايشون تشكر مي كنم.

هنر اتروسك هنر رومي
روميان(امپراتوري پسين«معماري»)

معماري

تحولات معماري، به طرز نيرومندي، آغاز زوال قدرت امپراتوري روم را مجسم مي کنند. در روزگار حاکميت اوگوستوس و ترايانوس، «ديوارهاي» امپراتوري، قدرت لژيونها در مرزهاي دور افتاده آن بودند، در پشت ديوار ساحلي لژيونها، امپراتوري مي توانست در امان باشد. ليکن در اواخر سده سوم، آورليانوس امپراتور روم در اثر شرايط و اوضاع زمانه مجبور شد دورتادور شهر رم را ديوار بکشد و آن را به يک دژ مستحکم تبديل کند؛ رم همان شد که در آغاز بود: شهري محصور در ديوارها که تدريجاً از قدرتش کاسته مي شد و به صورت شبح امپراتوري در مي آمد. ديو کليسن نيز در احساس عدم امنيت آورلياس سهيم بود، زيرا بر خلاف تيبريوس در سده نخست پيش از ميلاد، نتوانست به بهشت بي دفاع کاپري باز گردد بلکه در حدود 300 ميلادي، کاخ مستحکمي بر ساحل دالماسي در اسپالاتو (اسپليت امروزي در يوگسلاوي) براي خود ساخت (تصوير 260) اين مجتمع، با مساحتي نزديک به 40 هزار متر مربع، نقشه اي همانند شهرهاي مستعمره روم دارد. نقشه مزبور تقريباً با نقشه شهر تيمگاه (تصوير 232) که مانند يک اردوگاه نظامي ساخته شده بود يکي است. اين رابطه را مي توان در ايوان ستوندار جلوي در ورودي کاخ که با فوروم تيمگاه مطابقت دارد، مشاهده کرد.

يکي از ويژگيهاي بسيار مهم براي تاريخ معماري سده هاي ميانه در حياط ستوندار کاخ ديو کلسين ظاهر مي شود (تصوير 261). سنتوري انتهايي با زدن طاقي که اسپر را بر خود نگه داشته، از وسط گسسته است، يا شايد بهتر است آن را همچون اسپري توصيف کنيم که ناگهان در نماي سنتوري به صورت طاق در مي آيد. ويژگي سنتوري شکسته، بيشتر ظاهر شده بود: بيشتر در ايالتهاي شرقي امپراتوري – مانند سر دريانماي معابد بزرگ بعلبک سوريه. اين يک تدبير کاملاً غيرکلاسيک و به سختي قابل تصور در ساختماني چون پارتنون است و نماينده مرحله اي انتقالي بين اسپر کلاسيک، متکي به ستون و افقي و برجهيدن مستقيم طاقها از سر ستونها به شمار مي رود، همچنان که ستون بنديهاي جناحي همين ايوان ستوندار چنين است. در اينجا ما با روند تغيير از معماري تير عمودي و افقي متعلق به يونان و روم باستان (و پيش از آن) به معماري طاق – ستوني سده هاي ميانه روبرو هستيم. پيش درآمدهاي اين ويژگي نوين، قبلاً در چشم خورده بود ولي طاق بندي اسپالاتو نخستين جايي است که ويژگي مزبور به شکل و با مقياس بزرگ ظاهر مي شود. مشاهده ظهور تدريجي اين ويژگي از شيوه طاق زني رومي (تصوير 262) و عدم تمايل معمار رومي به دست کشيدن از تقسيم بندي سه بخشي اسپر حتي وقتي اسپر به يک تکه قالبسنگ گونه تبديل شده بود – مانند سر ستون به دست آمده از حمامهاي کاراکالا – بسيار جالب است. بعدها معماران بيزانسي، اسپر – قالبسنگ را حفظ مي کننند، ولي ويژگيهاي کلاسيک کهن را از آن مي زدايند و شکل هندسي يک قالبسنگ پهلو تخت و «پاطاقي» ذوزنقه وار به آن مي دهند ( تصوير 289).

با آنکه کنستانتين مرکز امپراتوري را به شهر جديد در محل شهر باستاني بيزانس انتقال داد، ولي پيش از ترک نهايي رم چندين طرح مهم ساختماني را به پايان رساند. يکي از اين طرحها باسيلکاي پهناوري بود که در فاصله سالهاي 306 و 310 ميلادي توسط ماکسنتيوس رقيب کنستانتين آغاز گرديد و پس از سال 313 ميلادي توسط کنستانتين به پايان رسانده شد (تصويرهاي 263 و 264). آنچه از اين ساختمان باقي مانده سه بند طاق گهواره اي از جناح شمالي و ديوارهاي بتوني با نماي آجري و ضخامت 6 متر براي نگه داشتن طاق قاب بندي شده آن است. اندرون اين ساختمان همچون اندرون حمامهاي کارآکالا، به طرز سخاوتمندانه اي با مرمر و گچ بريهاي زيبا تزيين شده بود. ويرانه هاي به جا مانده، به دليل اندازه و حجمشان بسيار چشمگيرند ولي در همان حال فقط بخشي از بناي اصلي اند، که ابعادش 65×90 متر بود و يک تالار مرکزي با طاق متقاطع به ارتفاع 34 متر داشت. در طرح بازسازي شده اين بنا (تصوير 264) يک طاق متقاطع (بر بالاي تالار مرکزي) ديده مي شود که روشنايي درون تالار را از دريچه هاي انتهايي طاقهاي چهاربخشي که به تقليد از شيوه رديف پنجره هاي زير گنبدي باز گذاشته شده بودند تأمين مي کرد. ديوارهاي پشت بند براي تقويت طاق (در جايي که خطوط تقاطع به پايه هاي نگهدارنده عمدي مي پيوندند) ساخته شده که بخشي از فشارهاي حاصل از سنگيني طاق راهروهاي جانبي را هدايت و به ديوارهاي بيروني منتقل مي کنند. بقاياي سنگها پاطاقي طاق مرکزي و ديوارهاي پشت بند در تصوير 263 ديده مي شوند. اين روش ساختماني، پيش درآمدي است بر پشت بندهاي بازويي که معماران گوتيک ابداع کردند. با سيليکاي کنستانتين به عنوان آخرين ساختمان بزرگ متعلق به جهان باستان، يادبودي از نبوغ و نيروي ابتکار معماران رومي است. اين بنا که نمونه اي از کاربست معماري براي فضاسازي است، به مقياس عظيم و امپراتورانه طراحي شده است – پرگنجايش، پر نور، فاقد رديف ستونهاي نگهدارنده در تالار مرکزي و ساخته شده ازمصالحي بسيار شکل پذير، متنوع، و نسوز. از اين لحاظ، با نيازها و مقتضيات معماري در دوره هاي اوج تمدن سازگار است؛ تا هشتصد سال بعد، پاسخي چنين جانانه به اين نيازها داده نشد.