تبليغاتX
Professional Architecture web site



تپه واوان

اين تپه در كنار شهرك «واوان» قرار دارد. طبق مطالعات انجام شده تپه واوان جزو غار تهران بود و دروازه غار تهران به اين تپه منتهي مي‌شد. آنچه در اين تپه كشف شده بنايي است كه 14 اتاق منظم دارد. شكل اتاق‌ها نشان مي‌دهد كه اين بنا  به مردم عادي تعلق نداشت و به احتمال زياد بنايي نظامي يا دولتي بود. درهاي ورودي اتاق‌هاي بنا از يك جهت باز مي‌شود. اتاق‌ها داراي ديوار مشترك هستند و اندازه آنها نيز يكسان است

 

گورستان باستانی قیطریه

مجموعه تپه های قیطریهدر شمال تهران و در دامنه رشته جبال البرز واقع است. این تپه ها از چین و شکن ها و پستی بلندی های به هم پیوسته و موازی تشکیل شده اند. در گذشته قیطریه روستای کوچکی از بخش شمیران شهرستان تهران به شمار می رفت و تهران و شمیران هر دو قریه هایی از قرای شهرری بودند. جمع مساحت محوطه کاوش شده در این تپه ، بیش از 5000 متر مربع است که در ترانشه ها و گمانه ها تعدادی گور باستانی و تعدادی ظروف سفالی از این گورها که بالغ بر 2500 قطع هستند به دست آمد

 

کاروانسرای فتحعلی

کاروانسرای فتحعلی شاهی رباط کریمدر مسیر جاده تهران – ساوه قرار گرفته و به سبک دو ایوانی است. ورودی کاروانسرا از ایوان غربی است. ایوان شرقی به عنوان شاه نشین کاربرد داشت. این کاروانسرا دارای یک حیاط مرکزی با اتاق هایی ایوان دار است که دور تا دور این حیاط احداث شده اند. در پشت اتاق ها سالن های طولانی به عنوان بارانداز تعبیه شده که دسترسی به آنها از طریق ورودی هایی که چهار کنج حیاط قرار دارد، میّسر است. مصالح به کار رفته در این بنا سنگ ، آجر ، ملات گل و گچ است و تنها تزئینات کاروانسرا آجرکاری است.کاروانسرای رباط کریم دارای دو کتیبه است که روی یکی از آنها تاریخ 1240 هـ . ق و نام بانی «آقا کمال» حک شده است.

 

پل آبرسان ورامینک

پل آب رسان ورامینک بنای است آجری به طول 26،عرض1/2 و ارتفاع 6 متر در حال حاضر این پل یک چشمه طاق مرکزی به عرض دهانه 2/3 متر و آب راهی باریک بر فراز امتداد طولی خود دارد. به نظر می رسد این پل چشمه دیگری نزدیک به ساحل شرقی داشته است که اکنون تخریبی شده است . بدنه پل با عرض 210 سانتی متر متشکل از دو نمای آجری در طرفین و بخش میانی آن با خاک،شن و قطعات آجر پر شده است.ابعاد آجرهای بکار رفته  (20×20×4)می باشد. سقف چشمه طاق مرکزی گهواره ای شکل است .آنچه به نظر میرسد این پل زمانی ساخته شده که رود خانه کرج و شاخه های آن دوران پر آبی را پشت سر می گذاشته اند. این پل در دوران قاجار و حتی پیش از آن ساخته شده است.

 

تپه جوقين

يكي از مهم‌ترين آثار تاريخي منطقه شهريار قلعه يا تپه باستاني جوقين مي‌باشد كه به مناسبت نام دهكده مجاورش جوقين نام گرفته است.
تپه جوقين چون نگيني بر بستري از گل و گياه آرميده است، قلعه‌اي كهنسال و افسانه‌اي كه در عين عظمت و مجد بسيار مي‌توان آن را يكي از ناشناخته‌ترين بناهاي بازمانده از گذشته‌هاي بسيار دور در منطقه دانست. تپه‌اي وسيع كه با همه عوامل ويرانگر مقابله كرده و با همه عظمت و شكوه ديرينش استوار مانده است. چون بدين تپه مي‌نگريم گويي هر ذره خاكش دهان گشاده و از تمدني كه درون خود نهفته دارد سخن مي‌گويد، تمدني كه چون خودش از عظمت و ابهت خاصي برخوردار بوده است. چنانكه از ظواهر امر قابل تشخيص مي‌باشد اين بناي باستاني داراي برج‌هايي بوده كه از همه نقاط تپه بلندتر بوده و بر تمامي نقاط اطراف احاطه داشته است. اين تپه باستاني تماماً از خشت و گل بوده و از زمان‌هاي دور گواهي مي‌دهد و علت اينكه چرا تاكنون اين تپه باستاني مورد كاوش و بررسي جدي قرار نگرفته بر همگان مبهم است. البته بايد يادآور شويم كه بخشي از آثار بدست آمده از اين تپه باستاني را در موزه ايران باستان مي‌توان مشاهده نمود.

 

قصر بهرام

قصر بهرام در فاصله 50 کیلومتری جنوب پیشوای ورامین و در پارک ملی کویر قرار دارد برای ورود به این منطقه اخذ مجوز از سازمان حفاظت از محیط زیست الزامی است . در منطقه جنوب شرقی قصر , سیاه کوه با ارتفاع 1865 متر قرار دارد . قصر بهرام کاروانسرای مربع شکل متعلق به عهد صفویه می باشد که از دیوارهای بلند با چهار برج نیم دایره تشکیل شده است. این کاروانسرا به دستور شاه عباس صفوی و بر سر سه راهی اصفهان، خراسان و مازندران بنا نهاده شده است. قصر بهرام از سنگ ساخته شده و دارای 4 ایوان و 24 حجره می باشد. شترخوانها یا اصطبلهای این کاروانسرا به گونه ای تعبیه شده اند که کاملا در پشت اتاقها قرار می گیرند.

کاروانسرای شاه عباسی کرج

کاروانسرای شاه عباسی کرج در شاهراه ارتباطی شرق به غرب ایران در دوران باستان ، یعنی خراسان به قزوین قرار دارد. این بنا متعلق به دوران صفوی است و به سبک چهار ایوانی ساخته شده ؛ مساحت کل بنا 3000 متر مربع و مساحت حیاط مرکزی 900 متر مربع است. ورودی کاروانسرا از ایوان شمالی است. دور تا دور حیاط مرکزی آن 21 حجره ایواندار برای استراحت مسافرین تعبیه گردیده؛ همچنین 5 بارانداز برای نگهداری کالا و استقرار همراهان و نگهبانان کاروان ها طراحی شده است.

 

+ نوشته شده در  جمعه 6 آذر1388ساعت 9:52  توسط آرزو ميرزايي  | 



سلام

از آذربایجان شروع کردیم تا رسیدیم به پایتخت. البته این پست فقط به خود شهر تهران مربوطه. در پست بعدی راجع به بناهای تاریخی استان تهران   می نویسم.

 

برج آزادی

بنای میدان آزادی (شهیاد سابق‌) یکی از بناهای معروف تهران در عصر پهلوی است‌. برج شهیاد به یادبود دو هزار و پانصدمین سال بنیان‌گذاری شاهنشاهی ایران بر پا گردید و در تاریخ ۲۴ مهرماه سال ۱۳۵۰ ، ازآن پرده‌برداری شد. طراح و ناظر این برج، مهندس حسین امانت بوده است‌.
     در ساختمان این برج نهایت دقت و ظرافت به عمل آمده و بهترین نمونه معماری تلفیقی ایرانی و اسلامی است‌.مجموعه فرهنگی آزادی، متشکل از چند بخش در طبقه تحتانی برج آزادی قرار دارد و شامل موزه‌، کتاب‌خانه‌، واحد سمعی و بصری‌، سالن نمایشگاه‌، سالن اجتماعات ،سالن برگزاری کنسرت و کنفرانس است‌. مجموعه فرهنگی با ۵۰۰۰ مترمربع در بر گیرنده برج اصلی نیز هست‌. کتاب‌خانه مجموعه، با مساحتی حدود ۲۷۱۵ مترمربع و بیش از ۵۰۰۰۰ جلد کتاب‌، بسیار مجهز است و کتاب‌خانه محققان و مؤلفان نیز، با مساحت ۲۴۳ مترمربع، مکانی است که از طریق ۳۰ دستگاه کامپیوتر به شبکه‌های اطلاع‌رسانی داخلی و خارجی متصل است‌.

 سر در باغ ملی

سر در باغ ملی عمارتی ساخته شده در سال 1340 ه.ق می باشد که بر سکوی عمارت دیگری در همین مکان و با شمایلی نه چندان بی شباهت با بنای اولیه ساخته گردید. در شمال دروازه ، میدانی بود که تمرینات نظامی قشون ، در عهد قاجار در آن انجام می پذیرفت و به میدان مشق شهرت داشت ؛ به دستور رضاشاه دروازه قدیم تخریب و در جای آن عمارت فعلی بنا شد.

میدان باغ ملی بعدها با ساخته شدن عمارت های دولتی در آن رفته رفته موجودیت باغ مانند خود را از دست داد و با ساخته شدن ساختمان های شهربانی کل کشور ، ساختمان شرکت نفت ، وزارت خارجه و پست به صورت مرکز ساختمان های اداری درآمد و از آن میدان تنها عمارت سردر باقی ماند و نام آن سینه به سینه با نام باغ ملی تداوم یافت. بر دروازه های عمارت سردر باغ ملی یک سال پس از اتمام بنا ، درهایی نصب شد که بسیار باشکوه و زیبا بودند و خوشبختانه با گذشت زمان و بی مهری آن ، هنوز هرچند با پذیرش آسیب هایی پا برجا مانده اند

 دروازه قزوین

مشهورترین و معروف ترین دروازه تهران عصر قاجار را می توان دروازه قزوین نامید . این دروازه شهرت خود را مدیون سفر اروپاییان و جهانگردانی است که به تهران سفر کردند و به دلیل آن که تقریبا همه آنها از این دروازه وارد شهر می شدند ، برای همین در سفرنامه های خود از آن بسیار یاد کرده اند. محل این دروازه در حال حاضر تقریبا ابتدای خیابان قزوین کنونی بوده است که در حدود یک سال است شهرداری تهران تصمیم به بازسازی این دروازه قدیمی را در میدان قزوین کمی پایین تر از محل اصلی آن گرفته است و در حال حاضر به صورت زیبایی این دروازه و ارگ دور آن بازسازی شده است. این دروازه به دلیل آن که اول جاده قزوین و رشت به حساب می آمده است به این نام شهرت پیدا کرده است .

 

 

 کلیسای سرکیس مقدس‌

کلیسای سرکیس مقدس‌، واقع در ابتدای خیابان استاد نجات‌اللهی‌، دومین خلیفه‌گری ارامنه پس از کلیسای حضرت مریم در تهران است‌. مارکار سرکیسیان بنای کلیسا را با هزینه شخصی و به یاد همسرش ساخت و سپس آن را به خلیفه‌گری اهدا کرد.
    مراسم تقدیس کلیسا را خورن اول‌، پیشوای مذهبی ارامنه‌، وابسته به دستگاه جاثلیقی‌، انجام داد و کلیسا را به نام سرکیس مقدس تقدیس کرد.
    کلیسای سرکیس مقدس هرچند بهره‌ای از کلیساهای اروپایی عصر گوتیک ندارد، با گنبد کشیده و سفید و صلیب بالای آن نماد آیین مسیح در تهران است‌. دو ناقوس در دو طرف گنبد هست که طنین آن روزهای یک‌شنبه مؤمنان مسیحی را به عبادت و سپاس‌گزاری فرا می‌خواند.
    بر دیواره بالای محراب که در شرق کلیسا قرار دارد، تابلوی نقاشی لحظه معراج حضرت مسیح فضای روحانی خاصی به این کلیسا بخشیده است‌. بقیه دیوارها نیز با بهره‌گیری از روایت ها و پندهای حضرت عیسی‌، تزیین شده‌اند.
    در محوطه کلیسا نیز تندیس یادمان قتل عام ارامنه در ۱۵ آوریل سال ۱۹۱۵ م‌، بنا شده است‌. مزار عالی جناب اسقف اعظم‌ مانوکیان نیز، تنها مقبره موجود، در صحن کلیسا است‌

 مسجد سپهسالار

در سال ۱۲۹۶ ه.ق‌، میرزا حسین خان سپهسالار دستور ساخت مسجدی را داد که اکنون، از زیباترین بناهای شهر تهران به شمار می‌رود. طراحی مسجد را ممتحن‌الدوله به عهده گرفت و معمار آن حاج حسن قمی بود. طراحی این مسجد با الهام از بهترین نمونه‌های پیش از آن‌، هم‌چون مسجد سید و مسجد حکیم اصفهان‌، تحول یافته است‌. گنبدخانه مسجد سپهسالار تحولی در معماری مساجد به شمار می‌رود. چلیپای بزرگی با ابعاد ۴۵ * ۴۵ متر گنبد اصلی را با دهانه ۱۵ متر در مرکز قرار داده است‌. در قسمت جنوبی‌، بیننده فضای بزرگ بدون ستونی را می‌بیند. سبکی این فضا را حتی، جرزهای عظیمی که گنبد روی آن قرار گرفته مخدوش نمی‌سازد. چهار گنبد کاربندی با قاعده مستطیل‌، بال‌های چلیپا را پوشش داده‌اند. در نمای بیرونی نیز این چهار گنبد سلسله مراتبی در حرکت به سمت گنبد اصلی با ارتفاع ۲۵ متر به وجود می آورد.

 

  کاخ گلستان

مجموعه کاخ گلستان، یادگاری به جای مانده از ارگ تاریخی تهران محل اقامت شاهان سلسله قاجار و از زیباترین و کهنترین بناهای پایتخت دویست ساله ایران می باشد. این بنا روزگاری همانند نگینی در میان این ارگ می درخشید . کهنترین بناهای موجود در مجموعه گلستان، ایوان تخت مرمر و خلوت کریمخانی متعلق به دوران کریمخان زند است. در دوران رضا شاه پهلوی، بخشهای بزرگی از ارگ تهران، از جمله حصار دور آن، سردر باب عالی، ساختمان دفتر  استیفا، نگارخانه، تکیه دولت، نارنجستان، باغ گلشن و ساختمانهای اندرونی تخریب شد. محل سکونت شاه به سعدآباد وسپس در دوران محمد رضا شاه پهلوی به نیاوران منتقل و مجموعه گلستان به محل پذیرایی از میهمانان خارجی تبدیل گردید.پس از انقلاب مجموعه گلستان همچون اغلب عمارات سلطنتی دیگر بصورت موزه در آمد تا همگان بتوانند از آن دیدن کرده و از تماشای زیباییهای حاصل فکر و دست هنرمندان و صنعتگران ایرانی بهره برند .

 

کاخ سعد آباد

در پهنه پر طراوت كوهپايه هاي توچال و دره سرسبز دربند, بخش دل انگيزي از شمال شهر تهران شكل مي گيرد كه مجموعه سعدآباد با يك ميليون و صد هزارمترمربع وسعت دراين گستره غنوده است.

هيجده كاخ كوچك و بزرگ از دوره هاي قاجاريه و پهلوي در سعدآباد وجود دارند كه چون در نظر است در شماره هاي آينده اين نشريه , درباره هر يك از آنها به صورت مشروح , مطالبي آورده شود در اين شماره فقط به ذكر نام آنها بسنده مي كنيم .

1- كاخ احمدشاهي (در اختيار بسيج خواهران) .

2- كاخ شهوند (كاخ موزه سبز فعلي) .

3- كاخ سفيد (كاخ موزه ملت).

4- كاخ اختصاصي (موزه تاريخ طبيعي سابق در حال حاضر در اختيـار نهاد رياســت جمهوري) .

5- كاخ اسود (سياه) موزه هنرهاي زيبا فعلي .

6- كاخ شمس (موزه مردم شناسي) .

7- كاخ اشرف (موزه ظروف و صنایع دستی) .

8- كاخ غلامرضا (ساختمان تبصره 36) .

9- كاخ ملكه مادر (ســــاختمان جمهوري) .

10- كاخ احمدرضا (در اختيار نهاد) .

11- ساختمان عبدالرضا (امور اداري سعدآباد) .

12- كاخ بهمن پهلوي پسر غلامرضا (ساختمان یونسکو) .

13- كاخ شهرام پسر اشرف (موزه نظامي) .

14- كاخ فريده ديبا (موزه آفرینشهای هنری) .

15- كاخ قديم وليعهد رضا پهلوي (موزه بهزاد).

16- کاخ جدید وليعهد رضا پهلوي (موزه دفینه سابق و در اختیار نهاد)

17- كاخ فرحناز و عليرضا فرزندان محمدرضا شاه( موزه خط و كتابت ميرعماد).

18- كاخ ليلا (موزه آبكار)

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه 13 آبان1388ساعت 9:8  توسط آرزو ميرزايي  | 



سلام

راستش میخواستم زودتر بیامو یک پست بذارم ولی با مطالب خوبی که خانم مهندس گذاشته بودن دلم نیومد که این کارو بکنم

دژ برازجان (سرای مُشیر)
در مقابل میدان اصلی شهر برازجان که به میدان شهرداری معروف می باشد بنای بسیار معتبر ومستحکمی به نام «دژ» قرار دارد که از ابنیه باشکوه دوره قاجاریه به شمار می رود ودر سال 1288 ه.ق مطابق با سال 1250 ه.ش بنا به دستور یکی از نیکوکاران به نام «حاج میرزا ابوالحسن خان مشیرالملک شیرازی» با هزینه ای معادل چهل هزار تومان به پول آن زمان و با معماری استادانه مرحوم «حاج محمد رحیم شیرازی» ساخته شده است.
سبک بنای این ساختمان عظیم که در اصل کاروانسرایی بوده متعلق به دوره قاجاریه می باشد وبا طرز بسیار باشکوهی ساخته شده بطوری که دیدن آن انسان را به تعجب وا می دارد. مصالحی که در ساختن این کاروانسرای بزرگ به کار رفته تماما از سنگ وساروج و دیوارها وکف ساختمان از تخته سنگ های بزرگ وکوچک پوشیده شده ودارای چهار برج مرتفع با کوشک های متعدد می باشد. این بنای عظیم که در سراسر استانهای فارس وبوشهر نمونه آن کمتر به چشم می خورد الحق با هنرمندی واستادی بسیار عالی ساخته شده است به طوری که پس از گذشت یک قرن وربع همچنان استوار وپا برجای باقی مانده است.

 

 

آتشکده خورموج

آتشکده خورموج یا آتشکده کوه مند از آثار باستانی و مهم دشتی است که در دامنه کوه مند و به فاصله ۳۰ کیلومتری خورموج ، غرب روستای زایر عباسی  قرار دارد. در ارتفاع سنگی مشرف به رودخانه خشکی که بستر رودخانه قدیمی است آثار حجاری و کوه تراشی در دل صخره وجود دارد از بستر رودخانه راهی به ارتفاع ۶۰ متر که اولین مدخل آتشکده‌است، کشیده شده‌است

 

ریشهر

ریشهر (بوشهر) ، واقع در شهرستان بندر بوشهر  یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی بوشهر است

کاخ بردک‌سیاه

«کاخ بردک‌سیاه» کاخی مربوط به عصرهخامنشی  است، ودر ۱۲ کیلومتری شهر برازجان واقع شده‌است، این کاخ در حاشیه رودخانه دالکی  قرار دارد، و بعد از کاخ کوروش  بنا شده و فاقد ظرافت‌ها و ترکیب خاص رنگ‌های سیاه و سفید کاخ‌های برازجان و پاسارگاد است

+ نوشته شده در  پنجشنبه 30 مهر1388ساعت 12:32  توسط آرزو ميرزايي  | 



دژ بهرام چوبینه

دژ بهرام چوبینه واقع در تنگ بهرام چوبینه در فاصله ۱۴ کیلومتری جنوب شرقی دره شهردر استان ایلام قرار گرفته است. در مسیر این دره از رشته عظیم  کبیر کوه آثار بسیاری شامل:پل و سد بهرام چوبین، دژ و قلعه، غار و سکونتگاه و برج های دیده بانی از ادوار گذشته به یادگار مانده است

آتشکده سیاهکل

آتشکده سیاهکل یا سه پا تنها آتشکده استان ایلام بود که تقریبا سالم می باشد. این اثر تاریخی در روستای سیاهکل از توابع شهرستان ایوان و در حاشیه رودخانه کنگیر ساخته شده است.
بنای آتشکده در مسیر راه باستانی قرار گرفته که آثار ساخت و سازهایی چون قلعه، محوطه و بنا در فواصل دور و نزدیک آن موجود می باشد. مصالح ساخت بنا قلوه سنگ و گچ نیم کوب بوده که چند فصل کار مرمتی و حفاظتی بر روی آن صورت گرفته است. بنای مذکور در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و مربوط به دوران ساسانی و متعاقبا قرون اولیه اسلامی می باشد.

شهر تاریخی سیروان

شهر تاریخی سیروان(شیروان)در حوزه شمالی استان ایلام و شمال شرقی شهر ایلام در دامنه های اطراف و لایه های زیرین سراب کلان واقع  در شهرستان شیروان چرداول به صورت نیمه مدفون با بقایای آثار معماری ارزشمند قرار دارد .این شهر از جمله مراکز زیست محیطی باستانی است  که در دوره های میانکوهی زاگرس واقع شده است.این شهر در دوران شکوه و عظمت خود مرکز ایالت ماسبذان از شهرهای مهم و آباد ایران در دوره ساسانی بوده و وجود پلهای و راه ها و محوطه ها و قلاع و سکونت گاههای باستانی در این محوطه گویای اهمیت این شهر است .مهمترین قلعه آثار این مجموعه سنگی مشرف بر شیروان مله گه ون است.

 

پل تاريخي گاوميشان

 پل تاريخي "گاوميشان" واقع در شهرستان دره شهر يکي از قديمي ترين پلهاي تاريخي کشور متعلق به دوران ساساني است که بخشي از تاريخ کهن اين شهرستان را نمايان مي کند. به گزارش مهر، مورخان در مطالعه تاريخ کهن شهرستان دره شهر، اين شهرستان را اولين شهر دوران ساسانيان ناميده اند.

شهر تاريخي سيمره

شهر تاريخي سيمره يكي از شهرهاي تاريخي استان ايلام است كه در حاشيه غربي شهر دره شهر واقع شده است. طي ۹ فصل كاووش در اين شهر گچبريهاي منحصر به فردي از بناهاي اين شهر تاريخي بدست آمد كه در نوع خود بي نظرند. اين شهر مربوط به اواخر دوره ساساني و قرون اوليه اسلامي است و مركز ايالت مهرجانقذق يا مهرجانكدك بوده است.

آتشکده موشکان

آتشکده موشکان در فاصله 3 کیلومتری شهر سرابله قرا دارد که مربوط به دوران ساسانیان است.این آتشکده از ملات ساروج و سنگ ساخته شده است که در طول زمان بر اثر حوادث مختلف تخریب گردیده است که در سال 1382 زیرزمین آتشکده مذکور توسط اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان با طاق های قوسی شکل بازسازی گردیده است.

 حمام قلعه پور اشرف

 حمام قلعه پور اشرف در ضلع غربی قلعه پور اشرف در روستای شیخ مکان در شهرستان دره شهر قرار دارد.دارای پلان مربع شکل است.و شامل اماکن تودرتو با سالن و دالانهای رخت کن،حوضچه های آب سرد و گرم،دستشویی و انبار سوخت می باشد.مصالح ساخت آن هم شامل قلوه سنگهای نتراشیده  و از گچ هم به عنوان ملات استفاده شده است و مربوط به دوران قاجاریه است.


+ نوشته شده در  شنبه 18 مهر1388ساعت 8:22  توسط آرزو ميرزايي  | 



سلام به همه

به به چه وبلاگ داغی روزی یه پست دوستان نویسنده می ذارن و ما رو از اطلاعات خوبشون بهره مند

می کنند.

این چه وضعیه ؟؟؟؟؟

ما هر وقت می یاییم به امید اینکه یه نفر یه پست گذاشته ولی خیر.

بازم به خودم

 ( با کسب اجازه از خانم میرزایی عزیز!

جا داره از ایشون (خانم میرزایی) به خاطر کار قشنگی که شروع کردن (معرفی آثار معماری ایران عزیز) تشکری بکنم هم از جانب خودم هم از جانب همه دوستانی که از این مطالب خوب استفاده می کنن و بهشون بگم واقعاْ هم آفرین به خودتون!

فرصت بشه حتماْ بنده هم همراهیتون می کنم. یه مدت شما غایب بودین خانم میرزایی بزرگ ما تنها می نوشتیم حالا ما غایب شما بنویسین! )

 

                                (اصفهان شهر گنبدهای فیروزه ای)

 ابيانه

روستاي تاريخي ابيانه در نزديكي شهر كاشان واقع است و داراي ويژگيهاي منحصر بفردي است كه باعث جذب گردشگران داخلي و خارجي شده است.
در اين روستا پشت بام هر خانه اي ممكن است حياط خانه اي ديگر و يا مسير كوچه اي باشد، ديوارهاي تمامي بناها با خاك سرخ مخلوط با كاه پوشش داده مي شود حتي ساختمان هاي جديد نيز از اين قانون پيروي مي كنند.

 

               

باغ فین

بنای اولیه باغ فین به قبل از اسلام و با تمدن سیلک پیوند خورده است که تمدن سیلک پیوندی ناگسستنی با چشمه جوشانی دارد که در بالای باغ جاری است، وبه چشمه سلیمانیه معروف است.
از زمانهای بس دور درپایین این چشمه باغی وجود داشته است که کمی پایین تر از باغ فعلی بوده و براثر زلزله ای که درسال 982 ه.ق روی داد باغ به کلی ویران شد که به دستور شاه عباس صفوی بعد از سال 1000 ه.ق باغی در مکان فعلی که در حقیقت قسمتی از باغ قدیمی بود ساخته شد.
ازسال 1135 ه.ق بعد از حمله افاغنه آبادانی باغ رو به رکود گرائید ولی با دستور کریم خان زند به خصوص با ساختن عمارتی که به نام خلوت کریم خانی در ضلع جنوبی باغ واقع است باغ فین رو به آبادانی گذاشت.ولی با زلزله معروف سال 1192 قمری باغ نیز آسیب کلی دید که پس از آن یعنی از سال 1200 قمری وبا روی کارآمدن سلسله قاجار به خصوص با دستور فتحعلی شاه به مرمت باغ جانی دوباره گرفت که ساختمان شتر گلوی فتحعلی شاهی در ضلع جنوب غربی باغ و حمام سلطنتی بزرگ که در مجاورت حمام اولیه ساخته شد از آثار آن می باشد.

 

 ارگ تاریخی گوگد

ارگ تاریخی گوگد  بزرگترین بنای خشتی ایران پس از ارگ بم است . ارگ‌ تاریخی‌ گوگد دومین‌ بنای‌ بزرگ‌ خشت‌ و گلی‌ ایران‌ است‌ که‌ تاریخ‌ و زمان‌ ساخت‌ آن‌ به‌ حدود چهار قرن‌ پیش‌ می‌رسد.تنها سند مکتوبی‌ که‌ از این‌ بنا موجود است‌ متعلق‌ به‌ حدود 130 سال‌ پیش‌ است‌ که‌ نشان‌ می‌دهد نصف‌ بنای‌ ارگ‌ توسط‌ شخصی‌ به‌ نام‌ علیخان‌ به‌ عنوان‌ مهریه‌ به‌ همسرش‌ واگذار شده‌ است‌ و از آن‌ پس‌ به‌ عنوان‌ ارگ‌ علیخانی‌ نامیده‌ شده‌ است

 

 كبوترخانه

معماري داخلي كبوترخانه ها استثنايي است؛ عظمت اين بناها هم به دليل سترگي و شكوه و هم به دليل تنوع در فرم اعجاب برانگيز است و اين بناها مانند ساير آثار معماري ايراني هم از عملكرد وافر و هم از فرم زيبايي پيروي كرده است.طراحي و انتخاب سايت هاي دايره اي براي ساخت كبوترخانه با فضاهاي تو درتو در مقاومت بالاي آن نقش داشته است. نقل شده است كه مارها قادر به بالا رفتن از سطوح منحني مانند استوانه نيستند، سياح بزرگ فرانسوي در قسمتي از سفرنامه خود مي نويسد:«كبوترخانه هاي عظيم ايران شش بار بزرگتر از بزرگترين پرورشگاههاي ماست .اين برجها را از آجر بنا مي كنند و رويش را گچ و آهك مي كشند و در تمام سطوح داخلي ديواره برج از بالا به پايين سوراخهايي تعبيه شده تا كبوتران در آنها آشيانه كنند.»
توجه به ابعاد طرح توسعه افقي و عمودي و ساخت كبوترخانه هاي پلكاني و طبقه طبقه بودن بنا، راحتي بازسازي و مرمت را به دنبال داشته است. در مناطق گرم و خشك كه حضور آب جاري امكان پذير نبوده، با احداث چاه و ايجادجايگاههاي «آبشخور» امكان استفاده كبوتران از آب را فراهم مي ساختند

 

 

مقبره سهراب سپهری

 

                                                                                                                  پایان

+ نوشته شده در  چهارشنبه 25 شهریور1388ساعت 10:21  توسط آرزو ميرزايي  | 



سلام.

نمی دونم قدم ما بد بود آقای کریمی دیگه نمی نویسند یا نه گرفتاری بهشون امون نمیده به هر حال آقای مهندس هر جا هستین موفق باشین.

از خانم مهندسم یه تشکر بالا بلند به خاطر دل گرمیاشون.

از اصفهان گفتن خیلی سخته مخصوصا که ما خودمون اصفهانی هستیمو یه نیمچه غروری هم نسبت به شهرمون داریم.البته شاید این بخش در دو قسمت عرضه بشه.

(اصفهان شهر ادیان الهی)

کلیسا وانک

ارامنه بعد از کوچ بزرگ یعنی در سال 1605 به دستور شاه عباس دوم به اصفهان آورده شدند . آنها از بدو ورود شروع به ساختن محل زندگی کردند و در وحله‌ی اول کلیساها را بنا کردند .
ارامنه مردمانی بودند که
مذهب برایشان اهمیت بسیاری داشت . پس این باعث می‌شد که محلی برای دعا و راز و نیاز با خدای خود داشته باشند . اولین آنها کلیسای وانک بود .
وانک اولین بار در سال 1604 ساخته شد که البته این بنا خیلی کوچکتر از بنای فعلی و با وسعت کم ساخته شد.
50 سال بعد از ساخت اولیه به خواست و تشویق
خلیفه‌ وقت داویراول بنا خراب شده و بنای با شکوهی به جای آن ساخته می شود.

 

خانه بروجردی‌ها

 از آثار تاریخی شهر کاشان است. این بنا در محلهٔ سلطان میراحمد واقع است و در نیمهٔ دوم قرن ۱۳ هجری ساخته شده و تحت شماره ۱۰۸۳ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده‌است.

نقاشی‌های ارزنده و گچ‌بری‌های این خانه، زیر نظر کمال‌الملک، نقاش بزرگ ایران اجرا شده‌است. بانی این خانه، حاج سید حسن بروجردی از بازرگان‌های نطنزی مقیم کاشان و معمار آن استاد علی مریم کاشانی بوده‌است. خانه بروجردی اکنون محل اداره میراث فرهنگی کاشان است.

 

منارجنبان

شهرت این بنای کوچک با پهنای نه متری و بلندای هفده متری هر مناره‌اش به سبب تکان خوردن منارهای آن است. با تکان دادن یکی از مناره‌ها مناره دیگر و کل ساختمان نیز تکان می‌خورد. ایوان بنا به سبک مغول ساخته شده‌است. ولی شکل مناره‌ها نشان می‌دهد که آنها را اواخر دوره صفویه به ایوان اضافه کرده‌اند.

تکان خوردن مناره‌های این بنا تا مدت‌ها برای دانشمندان پرسش برانگیز بود. معماری اسرار آمیز این بنا برای بسیاری هنوز هم در هاله ابهام باقی مانده است. منطقی ترین علتی که برای تکان خوردن مناره‌ها وجود دارد، پدیده فیزیکی تشدید یا پدیده دوپلر است. چون مناره‌ها سبک معماری مشابهی دارند، تکان خوردن یکی روی دیگری اثر می‌گذارد.

ایوان منارجنبان یکی از نمونه ‌های سازه‌های سبک مغولی ایران است و از آن دوره کاشیکاریهایی هم دارد. مناره‌ها بعداً و در تاریخی که درست معلوم نیست و احتمالاً در پایان روزگار صفوی به ایوان مزبور اضافه شده و با حرکت دادن یکی از آنها، دیگری نیز حرکت می‌کند. اما نکته جالب در این بنای تاریخی آن است که با حرکت دادن یک مناره، نه تنها مناره دیگر به حرکت در می‌آید، بلکه تمامی این ساختمان به لرزه درمی‌آید.

مسجد جامع اردستان

بنای مسجد جامع اردستان در مركز محله محال اردستان واقع شده و از كهن ‌ترين مساجد ايران است كه براساس بررسی های صورت گرفته بنای اوليه آن ، مربوط به قرون اوليه اسلامی است و در دوره سلجوقی تجديد بنا و در دوره های ديگر، بخش‌های مختلفی به آن اضافه شده است. براساس بررسی‌های باستان ‌شناسی، مسجد جامع اوليه اردستان، بين اواخر قرن دوم هجری تا نيمه اول قرن چهارم هجری، بر روی بقايای ساختمان‌های بزرگ خشتی ـ احتمالاً از دوره ساسانی ـ ساخته شده است.

مسجد جامع نایین

مسجد جامع یا مسجد علویان نائین را میتوان مشهور ترین اثر تاریخی شهر نامید که در محله باب المسجد واقع است،گچ بریهای بدیع و چشم نواز در فضاهای داخلی ،این اثر را درشمار یکی از نفیس ترین مساجد ایران قرار داده است ، قدمت این بنا به اواخر قرن سوم یا اوایل قرن چهرم هجری میرسد،این مسجد دارای منبر و دری چوبی است که از شاهکارهای مسلم منبت کاری بوده و با توجه به تاریخ های حک شده بر روی آنها در قرن هشتم هجری به مجموعه اضافه شده است.

پایان قسمت اول

 

+ نوشته شده در  شنبه 14 شهریور1388ساعت 9:27  توسط آرزو ميرزايي  | 



بقعه شیخ صفی الدین

این بنا به دورة خود شیخ صفی الدین (650ـ735)، عارف نامی ایرانی ، و فرزندان وی ، شیخ صدرالدین موسی و خواجه علی سیاهپوش ، می رسد. به نوشتة منابع ، منزل و خانقاه شیخ صفی در همین مکان بود، و بنابر وصیّت خود او، جنازه اش را در اتاقی جنب خلوتخانه و باغچه و حوضخانه دفن کردند و بر قبر وی بنایی ساختند (ابن بزّاز، ص 986، 988). از آن پس این مکان اهمیّت و قداست یافت و شماری از مشایخ و محارم خاندان صفوی و نیز شاه اسماعیل اول (حک :907ـ930) و گروهی از قربانیان جنگهای شیروان و چالدران در جوارمرقد شیخ دفن شدند. از زمان شاه طهماسب اول (حک : 930ـ984)، ساختمان بقعه توسعه یافت و محل امن و بست ( رجوع کنید به بست و بست نشینی * ) نیز به حساب آمد که برای ورود به آن ، مراحل و مراتب هفتگانة طریقتی درنظر گرفته شد. مجموعة آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی از اجزا و عناصر معماری ویژه ای تشکیل یافته است :

1) سر در ورودی

2) حیاط بزرگ

3) راهروِ میانی یا صحن کوچک

4) چله خانة جدید (قربانگاه ).

5) مدخل صحن اصلی یا سردر عباسی


6) صحن اصلی یا حیاط داخلی .

7) جنّت سرا.

8) دارالحدیث یا طاق متولّی .

9) نمای بیرونی قندیل خانه .

10) درگاه ورودی قندیل خانه .

11) قندیل خانه یا دارالحُفّاظ

12) چینی خانه

13) آرامگاه شاه اسماعیل .

14) گنبد اللّه اللّه .

15) حرم خانه .

16) شهیدگاه

كاخ باغچه‌جوق

كاخ باغچه‌جوق بر دامنه كوهي مرتفع ،در مجاورت روستاي باغچه‌جوق (که جبهه ی غربی و جنوبی آن منتهی به دامنه کوه با صفای «چرکین» و چشمه ای به نام «کلیسه» منتهی می شود ) از توابع شهرستان ماكو و در غرب جاده ماكو به بازرگان،در فاصله 6 کیلومتری ماکو و با فاصله 2 كيلومتري از جاده قرار دارد. باغچه‌جوق ماكو از جمله آثار متعدد باستاني و تاريخي شهر ماكو در آذربايجان غربي است. شهر ماكو كه از نظر ساختار فيزيكي قابل توجه است و از قلاع محكم سرحدات ايراني و عثماني محسوب مي‌شود، چنانچه در سال 1045 هجري قمري، سلطان مراد چهارم عثماني، يكي از سرداران معروف خود، قره‌مصطفي پاشا را براي خرابي قلعه نظامي اين شهر مامور كرد؛ ولي با مرگ سلطان مراد چهارم اين دستور عملي نشد. قلعه ماكو را به‌علت آنكه پناهگاه مفسدان شده بود، ويران ساختند. امروزه، بافت قديمي شهر با بقاياي برج و بارو و محله‌بندي و كوچه‌هاي قديمي بسيار ديدني است

 

 پل ججين

پل ججين يا ( داش كسن): اين پل در داخل شهر اردبيل و بر روي رودخانه بالخلو ساخته شده است. پل ججين داراي 7 چشمه است و هم اكنون نيز مورد استفاده مردم قرار مي گيرد. پل سيدآباد: در ابتداي كوچه سيدآباد بر روي رودخانه بالخلو در محله پيرمادر ساخته شده و داراي 5 دهنه با تاق ضربي و آجري است.

مقبره سلطان حیدر

 

 

+ نوشته شده در  شنبه 31 مرداد1388ساعت 9:41  توسط آرزو ميرزايي  | 



قلعه كاظم داشی

قلعه كاظم داشی در حدود 65 كیلومتری ارومیه و 5/1 كیلومتری شرق روستای گورچین واقع شده است كه در محل به « قالاباشی » معروفیت دارد . مناظر طبیعی زیبا و بقایای معماری و حجاری های صخره ای و گذرگاههای صعب العبور و پرتگاههای مخوف ارزش و اهمیت سوق الجیشی به این اثر داده است كه با توجه به بررسی ها و پژوهش های باستانشناسی كه توسط سازمان میراث فرهنگی كشور به عمل آمده مهمترین آثار شناخته شده این محل مربوط به هزاره اول قبل از میلاد مسیح و دوره ایلخانیان می باشد كه تحت محافظت و نگهداری سازمان میراث فرهنگی استان می باشد . بنا به نوشته مورخین اسلامی هلاكوخان مغول اموال قیمتی و خزائن نفیس خود را در این قلعه پنهان نموده بود . حتی معروف است كه خود هلاكوخان نیز در این قلعه مدفون گردیده است . این قلعه در جنگ جهانی اول به مدت 9 سال پناهگاه « كاظم نامی » از اهالی قوشچی و یاران وی بوده است . در این قلعه بدستور كاظم خان ساختمان دو طبقه ای نیز بنا شده كه زمانی مورد استفاده خود و خانواده اش بوده است . كاظم خان در این قلعه آهنگری ، ریخته گری و قایق سازی دایر كرده بود و در ضمن به ساختن توپ سرپر و باروت و فشنگ و غیره نیز می پرداخت .

 مسجد جامع اروميه

مسجد جامع اروميه يكي از آثار كهن و قديمي شهر تاريخي اروميه است . اين مسجد وسط بازار قديمي شهر قرار دارد و جزء اصلي بافت قديمي به حساب مي آيد . برخي از محققين را عقيده برآن است كه اين بنا ابتدا آتشكده‌اي بوده است كه بعد از تسلط مسلمانان ويران شده و سپس در قرن هفتم بر روي آن مسجدي ساخته شده است .به اعتقاد این گروه از محققین سبک تزیینات ف گچبری ها ، ستون بندی ها و طاق های مسجد عینا شبیه به سبک معماری سلجوقیان است.
به هر صورت ، تاريخ جديد بناي اين مسجد معلوم نيست ، اما محراب آن در تاريخ 676 هجري قمري بدست استاد عبدالمؤمن تبريزي گچبري شده و شايد خود مسجد از اين تاريخ قديمي تر باشد. مسجد در سال 1184 هجري قمري بدستور رضا قلي خان بيگلر بيگي ايل افشار و حاكم اروميه تعمير شده است.
مسجد جامع اروميه به همراه ساير اجزاء بافت قديمي شهر به ويژه بازار و راسته هاي آن از گزند حوادث مصون نمانده و بارها مورد مرمت و بازسازي قرار گرفته است . بطوريكه از بقاياي آثار باقي مانده مشهود است ، بيشتر مناطق تجاري محدود به مسجد ( غير از بازار قديمي ) تخريب شده و به خيابان و مناره هاي نوساز تبديل شده است .
مسجد جامع با دو در ورودي به راسته سنگ تراشان و بازار عطاران راه دارد كه از صحن بزرگ آن منشعب مي شود .
شبستان گنبددار قديمي كه در واقع هسته اوليه بنا را تشكيل مي دهد و حاوي كليه مشخصات معماري اسلامي است . به احتمال قريب به يقين اين بخش مربوط به دوره سلجوقيان ( قرن ششم به بعد ) است حجرات قديمي اطراف صحن مسجد که مربوط به اوايل دوره زنديه و سنگ نوشته موجود در آن ، زمان احداث را ، مورخ 1184 (ه  ق) نشان مي دهد. قسمت هاي نوسازي اطراف صحن که به جاي بافت هاي قديمي ساخته شده و اکثرا متعلق به دو دهه اخير مي باشند.

 مناره شمس تبريزي

 مناره شمس تبريزي برج استوانه اي شکل مي باشد که حدود 12 متر ارتفاع دارد و به صورت منفرد در داخل باغ قرار گرفته به علت عدم شناسايي و مطالعات لازم تاکنون هيچگونه نشان و اثري از وجود بقاياي ساختماني که به احتمال زياد اين اثر در ارتباط با آنها ساخته شده در محدود مناره به دست نيامده است .

مناره به صورت مجوف بوده و پلکان مارپيچي از ورودي مناره که در قسمت تحتاني آن قرار دارد به انتهاي مناره منتهي مي شود .

احتمالاً اين اثر به صورت بناي ياد بود ساخته شده و هدف از آن به احتمال زياد نمايش قدرت پادشاه بوده که در يک روز توانسته به قدري بز کوهي شکار کند که از شاخ آنها تمام سطح خارجي مناره را تزئين کند

 محوطه باستانی تخت سلیمان

 محوطه باستانی تخت سلیمان در آذربایجان غربی به مساحت ۷۴ کیلومتر مربع چهارمین اثر تاریخی است که سکوت ۲۴ ساله ایران را در عرصه بین المللی شکست و در سال ۱۳۸۲ در فهرست آثار میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. این اثر تاریخی اکنون به یکی از جاذبه‏های گردشگری ایران تبدیل شده و هرساله گردشگران ایرانی و خارجی به اینجا می آیند. همچنین ازهنگامی که بخشهایی از این اثرجهانی مرمت شده و در فهرست آثار میراث جهانی به ثبت رسیده، دوباره اهمیت خود را میان زرتشیان بهدست آورده است.زرتشتیان ایرانی چند سالی که به طور دسته جمعی در کنار این دریاچه و در آتشکده آذرگشنسب برنامه اجرا می‏کنند. این مراسم ۲۲ شهریور هرسال برگزار می شود و به جشن شکرگذاری محصول مشهور است.

قره کلیسا

این کلیسا که به نام " تادی مقدس" هم معروف است در روستای "قره کلیسا" از توابع سیه چشمه (چالدران) قرار دارد و مزار تادی مقدس است. به استناد منابع تاریخی در دوره ساسانیان، بخشی از ارمنیان پیرو دین زرتشتی بودند و بخشی نیز آیین مهرپرستی داشتند. برای نخستین بار در سال 43 (م) دو نفر از مبشرین حضرت مسیح به نام های "تاتائوس" و "بارتلمیوس" ازشمال بین النهرین گذشته و برای تبلیغ دین مسیح به آذربایجان می آیند. تاتائوس به منظور تبلیغ در شهر "آرداز"- مرکز پادشاهی ارامنه – اقامت می کند و بدون توجه به دستور "سنادوک" – پادشاه زرتشتی ارمنستان – به تبلیغ آیین مسیح دست می زند و در نتیجه سه هزار و پانصد نفر از جمله دختر پادشاه به نام " ساندوخت" نیز به دین مسیح می گروند. پادشاه ارمنستان برای ممانعت از تبلیغ دین مسیح در سال 66م فرمان قتل می دهند و اجساد آنان را در محل قره کلیسا و حوالی آن دفن می کنند.

قره کلیسا از دو قسمت تشکیل شده است

 کلیسای سیاه- قسمت قدیمی- و کلیسای سفید  که جدیدتر و بزرگ تر از کلیسای سیاه است.

گنبد سیاه 60/18 و ارتفاع گنبد سفید 24 متر است متر مربع است. تعداد دیرهای اطراف کلیسا چهل و چهار باب و مساحت کل مجموعه کلیسا با حصار دیرها 6285 متر مربع است..

+ نوشته شده در  پنجشنبه 22 مرداد1388ساعت 9:59  توسط آرزو ميرزايي  | 



سلام دوستان

میخواستم به اطلاع همه برسونم

نخستین همایش ملی دانشجویی معماری ایرانی برگزار خواهد شد.

زمان: ۲۰ الی ۲۲ آذر ماه

مکان : دانشگاه کاشان

اونایی که علاقه دارند زود دست به کار شن

+ نوشته شده در  پنجشنبه 7 آذر1387ساعت 10:12  توسط آرزو ميرزايي  | 



سلام دوستان

دیدم ار معماری داخلی که گفتم حداقل این مطلبو کامل کنم .

امیدوارم خوب باشه.

 

 

 

 

معماری داخلی به عنوان طراحی هدفمند فضاهای داخلی و ساماندهی آنها به منظور استفاده بهینه كاربران، از زمان‌های دور با آدمی‌همراه بوده‌است….
مصریان باستان همواره توجه ویژه‌ای به‌ارایه بندی فضاهای داخلی داشته‌اند و با استفاده‌از نقاشی و تندیس‌ها بر غنای فضای داخلی معابد و مقابر خود می‌افزودند.‌ از دوران رنسانس نیز كه معماران همراه و همگام با سایر هنرمندان به دنبال تولید فضاهای معماری متفاوت بودند، توجه به فضاهای داخلی اهمیتی كم‌تر از كلیت بنا نداشته‌است.‌ نقاشی‌های میكل آنژ مانند آنچه در سینسیناتی دیده‌می‌شود از این ‌قبیل طراحی‌های داخلی است كه هنرمندی نفاش سعی بر فضا سازی داخلی كرده‌است.‌ در ایران نیز توجه به فضاهای داخلی جدای از نماهای خارجی همواره مورد توجه معماران قرار داشته‌است.در مجموعه عظیم تخت جمشید كه برای ساخت آن تمام هنرمندان و صنعتگران خبره دنیا به‌ایران آورده شدند، حجاری‌ها، جزئی تحكیم كننده در فضاهای داخلی است.‌ كاخ‌های بزرگ هخامنشی در پاسارگاد، تخت جمشید و شوش علاوه بر اینكه شاهكار معماری هستند از نظر هنرهای تزیینی اهمیت فوق‌العاده دارند. حجاری این كاخ‌ها در كمال دقت و ظرافت انجام گرفته و كلیه جزییات بر روی سنگ حجاری شده‌است. برای نمونه باید از نقش داریوش بزرگ و خشایارشا بر دیوار بنای خزانه داریوش در تخت جمشید نام برد.این نقش، داریوش را در حالیكه بر تخت نشسته و گل نیلوفر در دست و دو بخور‌دان در جلو او قرار دارد نشان می‌دهد. در مقابل داریوش مردی با لباس مادی ایستاده و دست خود را جلو دهان گرفته‌است. پشت سر داریوش، خشایارشا ولیعهد او ایستاده و در پشت خشایارشا به ترتیب یك سردار پارسی و اسلحه دار مخصوص شاه و بالاخره دو سرباز گارد شاهی ایستاده‌اند. علاوه بر حجاری از كاشی مینایی نیز در تزیین كاخ‌ها استفاده شده‌است كه نمونه‌ آنها نقش سربازان جاوید در شوش است.‌ ستون‌های بلند و سرستون‌های عظیم هخامنشی نیز كاملاً جنبه تزیینی داشته‌اند. قسمت جالب حجاری، نقش خنجری است كه به كمر اسلحه دار مخصوص شاه بسته شده‌است غلاف این خنجر بهترین معرف هنر تزیینی در ایران عهد هخامنشی است.

در مساجد ایران نیز توجه به تمام جزئیات فضای داخلی مثل رنگ، آرایه و میزان نور به دقت مورد توجه بوده‌است.‌ طراحی هر فضا به تناسب عملكرد فضا صورت می‌گرفته‌است. شبستان‌های جنوبی با ارتفاعی معمولا كمتر و طراحی متفاوت از سایر شبستان‌ها بوده‌اند و ایوان‌ها و ورودی‌ها معمولا با دقت كاشی‌كاری می‌شدند. كاربرد آجر در معماری دوره سلجوقی بسیار رواج پیدا كرد و از انواع طرح‌های هندسی در آجر استفاده می‌شد. هنر آجرتراشی و تزیینی بنا با آجرهای تراشیده، از قرن پنجم قمری در ایران معمول بوده‌است. در كنار این تزیینات بسیار زیبای آجری، كتیبه‌ها و خطوط تزیینی،‌ با استفاده‌از آجر تراشیده، یكی از ویژگی‌های معماری سلجوقیان است. شیشه‌های دوره‌اسلامی‌كه‌ آغاز آن (قرن هفتم و هشتم میلادی) قرن اول قمری است، از آمیختگی میان تمدن‌های امپراتوری روم شرقی (بیزانس) و پارت و ساسانی،‌ در ایران حاصل شده‌است. با توجه به‌اشیاء شیشه‌ای كشف شده، این هنر در سمرقند،‌ شهر ری،‌ جرجان و نیشابور رونق بسزایی داشته‌است. وجود اشیاء متعلق به سده پنجم تا اوایل سده هفتم قمری حكایت از رونق صنعت شیشه‌گری در دوره سلجوقی می‌كند و با كشف اشیای شیشه در جرجان ونیشابور می‌توان نواحی خراسان و گرگان را از جمله مراكزساخت اشیای شیشه‌ای دانست. در اوایل دوران اسلامی ‌كاربرد گچ در تزئینات معماری، از جایگاه والایی برخوردار بود بطوریكه‌ اغلب سطوح بناها را با آن اندود می‌كردند و روی آن را گچ‌بری رنگی تزئین می‌کردند.

در قرن پنجم هجری قمری، تغییراتی در ظاهر گچ بریها پدیدار گشت كه محصول خلاقیت و ابتكار بود. در این دوره گچ بری از نظر تنوع اجراء به مرتبه حیرت انگیزی دست باقتو در اغلب موارد و در نحوه‌استفاده‌از گچبری نیز تغییراتی پیدا شد به گونه‌ای كه كم كم بطور موقت، گچ بری جای خود را به رشد عظیم آجر كاری دوره سلجوقی داد. اما این بدان معنا نبود كه گچ بری جایگاه والای خود را بطور كلی از دست بدهد چرا كه وجود گچ بریهای بسیار غنی همچون گنبد علویان همدان موید این نكته‌است كه گچ بری به موازات آجر كاری به پیشرفت و تكامل خود ادامه داد.‌


در دوره صفوی، تزیینات چوبی در بناهای غیرمذهبی دارای نقش اصلی بود و در آنها میزان بیشتری ازتذهیب‌كاری و نقاشیهای لاكی استفاده می‌شد. طرحهای آنها با هنر مینیاتور دارای رابطه نزدیكی بود. كنده‌كاری و خراطی به ویژه در درها و سقفها خود هنر خاصی دراین دوره بوده‌است. نقاشی‌های دیواری (فرسك) در كاخ عالی‌قاپو، قصر اشرف و چهلستون و همچنین آیینه‌كاری به عنوان نوعی تزیین جدید دربناها، مانند آیینه خانه، مورد استفاده قرار گرفته‌است. هنر كاشیكاری و همچنین شاهكارهای درخشان و پرجاذبه هنر گچبری پس از اسلام در ایران كه‌از بناهای دوره سلجوقیان و ایلخانیان رواج یافت، در دوره صفویه به‌اخرین حد زیبایی وتكامل رسید. سه قسم كاشیكاری مهم در تزیین بناهای این دوره چشمگیر هستند: كاشی یكرنگ، كاشی موزاییك یا معرق و كاشی هفت رنگ. بناهای دوره صفوی كه با این نوع كاشیكاری آرایش شده‌اند، در هیچ جای دنیا نظیر ندارند. نكته قابل توجه در تزئینات داخلی و خارجی بناهای سنتی ایران این است، كه تزئینات جزئی از بنا بوده و هیچ گاه به صورت بزك و عنصری اضافی نبوده‌است حتی در دوره‌ای سفت كاری و تزئینات هم زمان اجرا می‌شد.‌ این میزان توجه به‌ارایه و تزئینات سبب ارتقای كیفیت فضاهای مورد استفاده بوده‌است.‌ معماری كویری ایران به ویژه در خانه‌ها، به علت ماهیت درونگرای آن سرشار از نمونه‌های بدیع و زیبای طراحی داخلی است كه در آن ایجاد فضایی در تضاد با محیط كویری و القای حس زندگی و سرسبزی درون بنا از مهمترین اهداف معماران سنتی در طراحی داخلی بوده‌است. استفاده‌از شیشه، آئینه، گچ كاری و هنرهای ظریفه دیگر در تزئین و آرایه بندی فضا، تمام ملاحضات زیبایی شناسی، اقلیمی‌و حتی شرعی را نیز شامل می‌شده‌است به عنوان مثال شكل‌گیری آیینه‌كاری به عواملی چند بستگی داشته‌است.



این عوامل عبارتند از:

1 ـ نیاز به روشنایی موجب شد تا از آیینه برای تزئین استفاده شود. زیرا در این صورت با حداقل نور می‌توان روشنایی زیادی ایجاد كرد.

 ـ چون طبق دستورات دینی هنگام عبادت نباید چهره خود را در آیینه دید، آیینه‌ها به حال شكسته قرار گرفتند به نحوی كه‌اگرچه در مقابل آن قرار گیرید نمی‌توانید چهره خود را ببینید.

3ـ علاقه به تزئین زیارتگاه‌ها موجب شد تلاش برای تزیین بكار رود.

4- چون بكارگیری تصاویر موجودات زنده‌اعم از انسان و حیوان در محل عبادت در اسلام در مقابل نمازگزار مجاز نیست تزئینات شكل هندسی بخود گرفت. این ویژگی‌ها آثار هنری آیینه‌كاری را در ایران بوجود آورد.

در دوران قاجاریه كه به سبب تعاملات فرهنگی و مراودات سیاسی، معماری اروپایی به جای معماری ایران در ساختمانهای دولتی و برخی كاخها الگو قرار گرفت، توجه به هنرهای ظریفه‌افزون شد.‌ نمونه‌های زیبایی از پنجره‌های رنگی، گچ كاری و آئینه كاری را می‌توان در خانه‌های به جامانده‌از دوران قاجار به ویژه در كاشان یافت.‌ خانه بروجردیهی به عنوان یكی از بهترین آثار معماری ایران سرشار از خلاقیت‌های هنرمندان سنتی ایران است.

 

 

+ نوشته شده در  سه شنبه 23 مهر1387ساعت 14:44  توسط آرزو ميرزايي  |