این بنا به دورة خود شیخ صفی الدین (650ـ735)، عارف نامی ایرانی ، و فرزندان وی ، شیخ صدرالدین موسی و خواجه علی سیاهپوش ، می رسد. به نوشتة منابع ، منزل و خانقاه شیخ صفی در همین مکان بود، و بنابر وصیّت خود او، جنازه اش را در اتاقی جنب خلوتخانه و باغچه و حوضخانه دفن کردند و بر قبر وی بنایی ساختند (ابن بزّاز، ص 986، 988). از آن پس این مکان اهمیّت و قداست یافت و شماری از مشایخ و محارم خاندان صفوی و نیز شاه اسماعیل اول (حک :907ـ930) و گروهی از قربانیان جنگهای شیروان و چالدران در جوارمرقد شیخ دفن شدند. از زمان شاه طهماسب اول (حک : 930ـ984)، ساختمان بقعه توسعه یافت و محل امن و بست ( رجوع کنید به بست و بست نشینی * ) نیز به حساب آمد که برای ورود به آن ، مراحل و مراتب هفتگانة طریقتی درنظر گرفته شد. مجموعة آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی از اجزا و عناصر معماری ویژه ای تشکیل یافته است :
1) سر در ورودی
2) حیاط بزرگ
3) راهروِ میانی یا صحن کوچک
4) چله خانة جدید (قربانگاه ).
5) مدخل صحن اصلی یا سردر عباسی
6) صحن اصلی یا حیاط داخلی .
7) جنّت سرا.
8) دارالحدیث یا طاق متولّی .
9) نمای بیرونی قندیل خانه .
10) درگاه ورودی قندیل خانه .
11) قندیل خانه یا دارالحُفّاظ
12) چینی خانه
13) آرامگاه شاه اسماعیل .
14) گنبد اللّه اللّه .
15) حرم خانه .
16) شهیدگاه

كاخ باغچهجوق
كاخ باغچهجوق بر دامنه كوهي مرتفع ،در مجاورت روستاي باغچهجوق (که جبهه ی غربی و جنوبی آن منتهی به دامنه کوه با صفای «چرکین» و چشمه ای به نام «کلیسه» منتهی می شود ) از توابع شهرستان ماكو و در غرب جاده ماكو به بازرگان،در فاصله 6 کیلومتری ماکو و با فاصله 2 كيلومتري از جاده قرار دارد. باغچهجوق ماكو از جمله آثار متعدد باستاني و تاريخي شهر ماكو در آذربايجان غربي است. شهر ماكو كه از نظر ساختار فيزيكي قابل توجه است و از قلاع محكم سرحدات ايراني و عثماني محسوب ميشود، چنانچه در سال 1045 هجري قمري، سلطان مراد چهارم عثماني، يكي از سرداران معروف خود، قرهمصطفي پاشا را براي خرابي قلعه نظامي اين شهر مامور كرد؛ ولي با مرگ سلطان مراد چهارم اين دستور عملي نشد. قلعه ماكو را بهعلت آنكه پناهگاه مفسدان شده بود، ويران ساختند. امروزه، بافت قديمي شهر با بقاياي برج و بارو و محلهبندي و كوچههاي قديمي بسيار ديدني است

پل ججين
پل ججين يا ( داش كسن): اين پل در داخل شهر اردبيل و بر روي رودخانه بالخلو ساخته شده است. پل ججين داراي 7 چشمه است و هم اكنون نيز مورد استفاده مردم قرار مي گيرد. پل سيدآباد: در ابتداي كوچه سيدآباد بر روي رودخانه بالخلو در محله پيرمادر ساخته شده و داراي 5 دهنه با تاق ضربي و آجري است.
مقبره سلطان حیدر

سلام به همه دوستان عزیز![]()
خیلی خوشحالم که دوباره وبمون داره مثل قبل می شه.دست آقای مهندس کریمی و آرزو جون درد نکنه.منتظریم شبنم جون هم با مطالب خوبش دوباره شروع کنه.
مطالبی که آرزو جون از معماری ایران می ذاره عالیه.واسه اینکه یه تنوعی بشه گفتم یکی از شاهکارهای معماری جهان از نظر سازه رو معرفی کنم تا دوباره در ادامه پست ها منتظر مطالب خوب و مفیدی که آرزو جون می ذاره باشیم.![]()
کاری که می خوام معرفی کنم مرکز مطالعاتی زمین پویای یانگر کار مایکل هاپکینز و شرکا و با مهندسی سازه آوه آروپ و همکارانش هست.
Dynamic Earth Centre, Edinburgh
Location: Holyrood Rd, Edinburgh Old Town
Construction Programme: August 1997 - June 1999
Design: Michael Hopkins
Build cost was approx. £34m
Designed by Sir Michael Hopkins and featuring his trademark tensile fabric tent, the Dynamic Earth Centre near Holyrood Palace comprises three main parts. The most obvious one is the fabric roof and its structure, a two storey building underneath which contains the exhibition, offices and workshops, and a forecourt
Approached via the large amphitheatre to the front of the building, the entrance to the centre floats above the plinth which covers the building beneath
Although an interior space, its form and glass walls give the feel of an outdoor space with its fine views of the city and of Arthur's Seat. A hemispherical dome to a multi-media theatre rises into the space.Two other structures rise into the pavilion, both containing staircases and lifts to the exhibition and retail facilities for visitors who might want to linger
The two storey exhibition space is a black box to give ideal viewing conditions. Offices and workshops are on either side of it. An old wall which once formed the edge of a brewery is restored and extended to make the external wall of the black box. The external amphitheatre can be used for outdoor performances during the Edinburgh Festival



این مرکز برای تشریح نیروها و اتفاقاتی هستش که به شکل گیری کره زمین منجر شده.اسم یانگر هم مربوط به کارخانه ای می شه که ساختمونش رو برای ساخت این مجموعه به شهر ادینبرگ اهدا کرده.
این مجموعه ۴ قسمت اصلی داره:
-
یه فضای باز آمفی تئاتر در جلو بناست که بیشتر جنبه تاریخی و نمادین داره.
-
سازه چادری بزرگی که بالای نمایشگاه و ورودی مجموعه هستش.
-
دو طبقه نمایشگاه که تا نیمه توی زمین قرار گرفته.
-
یک پارکینگ زیرزمینی که در زسیر همه محوطه ادامه پیدا کرده.

فضای اصلی نمایشگاه در اصل یه جعبه بزرگ دو طبقه ست که همون ساختمون قدیمی کارخونه ست.


پلان کلی شامل دیوارهای شیشه ای و سازه چادری بیضی شکلی هست که تجهیزات و پله ها و آسانسور و... در مراکز کانونی این بیضی قرار گرفتن.
هاپکینز و همکاراش در این طرح یک بام متقارت با فرمی پویا طراحی کردن که با ۴ جفت دکل که از ۴ شبکه نردباین زینی شکل بیرون زده استوار شده.این ۴ شبکه از جنس لعاب شیشه ای هست که از میون پوشش پارچه ای فایبر گلاس مشخص هستن.

در وسط ساختمان لبه چادر بام بالا کشیده شده تا با کمک دو تیرک مورب ورودی ساختمون رو تعریف کنه.

در این سازه پایه های اصلی در مقابل هم کار گذاشته شدن.این پایه ها با فاصله کمی از بالا و پایین شبکه زینی مانند قرار گرفتن.کابل های مایل افقی از راس دکلها به تیرهای حمال تو خالی منحنی شکلی که از زیر پوشش معلق بام قرار گرفتن و به دکل ها متصلند وصل می شن.این تیرهای حمال معلق سه شیار میانی بام رو حمایت می کنن.

در لبه های بیرونی بام قلابهایی برای مهار دور تا دور سقف چادری در نظر گرفتن.این قلابها با تیرک های مورب نگه داشته می شن و به کابلهای کششی ای که لبه های چادر رو نگه می داره کمک می کنه که به طور مورب تا زمین ادامه پیدا کنه و اونجا محکم بشه.
![]()
در این بنا دیوارهای شیشه ای سازه جدایی دارن که در قسمت بالایی دیوارها با اتصالات انعطاف پذیری به زیر چادروصل شده.

امیدوارم همگی شاد و موفق باشین.
قلعه كاظم داشی
قلعه كاظم داشی در حدود 65 كیلومتری ارومیه و 5/1 كیلومتری شرق روستای گورچین واقع شده است كه در محل به « قالاباشی » معروفیت دارد . مناظر طبیعی زیبا و بقایای معماری و حجاری های صخره ای و گذرگاههای صعب العبور و پرتگاههای مخوف ارزش و اهمیت سوق الجیشی به این اثر داده است كه با توجه به بررسی ها و پژوهش های باستانشناسی كه توسط سازمان میراث فرهنگی كشور به عمل آمده مهمترین آثار شناخته شده این محل مربوط به هزاره اول قبل از میلاد مسیح و دوره ایلخانیان می باشد كه تحت محافظت و نگهداری سازمان میراث فرهنگی استان می باشد . بنا به نوشته مورخین اسلامی هلاكوخان مغول اموال قیمتی و خزائن نفیس خود را در این قلعه پنهان نموده بود . حتی معروف است كه خود هلاكوخان نیز در این قلعه مدفون گردیده است . این قلعه در جنگ جهانی اول به مدت 9 سال پناهگاه « كاظم نامی » از اهالی قوشچی و یاران وی بوده است . در این قلعه بدستور كاظم خان ساختمان دو طبقه ای نیز بنا شده كه زمانی مورد استفاده خود و خانواده اش بوده است . كاظم خان در این قلعه آهنگری ، ریخته گری و قایق سازی دایر كرده بود و در ضمن به ساختن توپ سرپر و باروت و فشنگ و غیره نیز می پرداخت .

مسجد جامع اروميه
مسجد جامع اروميه يكي از آثار كهن و قديمي شهر تاريخي اروميه است . اين مسجد وسط بازار قديمي شهر قرار دارد و جزء اصلي بافت قديمي به حساب مي آيد . برخي از محققين را عقيده برآن است كه اين بنا ابتدا آتشكدهاي بوده است كه بعد از تسلط مسلمانان ويران شده و سپس در قرن هفتم بر روي آن مسجدي ساخته شده است .به اعتقاد این گروه از محققین سبک تزیینات ف گچبری ها ، ستون بندی ها و طاق های مسجد عینا شبیه به سبک معماری سلجوقیان است.
به هر صورت ، تاريخ جديد بناي اين مسجد معلوم نيست ، اما محراب آن در تاريخ 676 هجري قمري بدست استاد عبدالمؤمن تبريزي گچبري شده و شايد خود مسجد از اين تاريخ قديمي تر باشد. مسجد در سال 1184 هجري قمري بدستور رضا قلي خان بيگلر بيگي ايل افشار و حاكم اروميه تعمير شده است.
مسجد جامع اروميه به همراه ساير اجزاء بافت قديمي شهر به ويژه بازار و راسته هاي آن از گزند حوادث مصون نمانده و بارها مورد مرمت و بازسازي قرار گرفته است . بطوريكه از بقاياي آثار باقي مانده مشهود است ، بيشتر مناطق تجاري محدود به مسجد ( غير از بازار قديمي ) تخريب شده و به خيابان و مناره هاي نوساز تبديل شده است .
مسجد جامع با دو در ورودي به راسته سنگ تراشان و بازار عطاران راه دارد كه از صحن بزرگ آن منشعب مي شود .
شبستان گنبددار قديمي كه در واقع هسته اوليه بنا را تشكيل مي دهد و حاوي كليه مشخصات معماري اسلامي است . به احتمال قريب به يقين اين بخش مربوط به دوره سلجوقيان ( قرن ششم به بعد ) است حجرات قديمي اطراف صحن مسجد که مربوط به اوايل دوره زنديه و سنگ نوشته موجود در آن ، زمان احداث را ، مورخ 1184 (ه ق) نشان مي دهد. قسمت هاي نوسازي اطراف صحن که به جاي بافت هاي قديمي ساخته شده و اکثرا متعلق به دو دهه اخير مي باشند.

مناره شمس تبريزي
مناره شمس تبريزي برج استوانه اي شکل مي باشد که حدود 12 متر ارتفاع دارد و به صورت منفرد در داخل باغ قرار گرفته به علت عدم شناسايي و مطالعات لازم تاکنون هيچگونه نشان و اثري از وجود بقاياي ساختماني که به احتمال زياد اين اثر در ارتباط با آنها ساخته شده در محدود مناره به دست نيامده است .
مناره به صورت مجوف بوده و پلکان مارپيچي از ورودي مناره که در قسمت تحتاني آن قرار دارد به انتهاي مناره منتهي مي شود .
احتمالاً اين اثر به صورت بناي ياد بود ساخته شده و هدف از آن به احتمال زياد نمايش قدرت پادشاه بوده که در يک روز توانسته به قدري بز کوهي شکار کند که از شاخ آنها تمام سطح خارجي مناره را تزئين کند

محوطه باستانی تخت سلیمان
محوطه باستانی تخت سلیمان در آذربایجان غربی به مساحت ۷۴ کیلومتر مربع چهارمین اثر تاریخی است که سکوت ۲۴ ساله ایران را در عرصه بین المللی شکست و در سال ۱۳۸۲ در فهرست آثار میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. این اثر تاریخی اکنون به یکی از جاذبههای گردشگری ایران تبدیل شده و هرساله گردشگران ایرانی و خارجی به اینجا می آیند. همچنین ازهنگامی که بخشهایی از این اثرجهانی مرمت شده و در فهرست آثار میراث جهانی به ثبت رسیده، دوباره اهمیت خود را میان زرتشیان بهدست آورده است.زرتشتیان ایرانی چند سالی که به طور دسته جمعی در کنار این دریاچه و در آتشکده آذرگشنسب برنامه اجرا میکنند. این مراسم ۲۲ شهریور هرسال برگزار می شود و به جشن شکرگذاری محصول مشهور است.

قره کلیسا
این کلیسا که به نام " تادی مقدس" هم معروف است در روستای "قره کلیسا" از توابع سیه چشمه (چالدران) قرار دارد و مزار تادی مقدس است. به استناد منابع تاریخی در دوره ساسانیان، بخشی از ارمنیان پیرو دین زرتشتی بودند و بخشی نیز آیین مهرپرستی داشتند. برای نخستین بار در سال 43 (م) دو نفر از مبشرین حضرت مسیح به نام های "تاتائوس" و "بارتلمیوس" ازشمال بین النهرین گذشته و برای تبلیغ دین مسیح به آذربایجان می آیند. تاتائوس به منظور تبلیغ در شهر "آرداز"- مرکز پادشاهی ارامنه – اقامت می کند و بدون توجه به دستور "سنادوک" – پادشاه زرتشتی ارمنستان – به تبلیغ آیین مسیح دست می زند و در نتیجه سه هزار و پانصد نفر از جمله دختر پادشاه به نام " ساندوخت" نیز به دین مسیح می گروند. پادشاه ارمنستان برای ممانعت از تبلیغ دین مسیح در سال 66م فرمان قتل می دهند و اجساد آنان را در محل قره کلیسا و حوالی آن دفن می کنند.
قره کلیسا از دو قسمت تشکیل شده است
کلیسای سیاه- قسمت قدیمی- و کلیسای سفید که جدیدتر و بزرگ تر از کلیسای سیاه است.
گنبد سیاه 60/18 و ارتفاع گنبد سفید 24 متر است متر مربع است. تعداد دیرهای اطراف کلیسا چهل و چهار باب و مساحت کل مجموعه کلیسا با حصار دیرها 6285 متر مربع است..

مطالب برگزيده سايت
سلام دوستان!
ابتدا ميلادهاي شعبانيه و پيشاپيش ميلاد منجي عالم بشريت رو به همه كاربران و همراهان خوب وبسايت معماري حرفه اي تبريك ميگم .
۱۸ ماه از آغاز فعالیت این وبسایت گذشت. قریب به ۱۴۰ پست تخصصی در زمینه معماری به ثبت رسید. دوستان خوبی آمدند و رفتند و دوستان خوبی هم با ما ماندگار شدند. دوستانی از سراسر ایران. از اصفهان خودمون گرفته تا تبریز و شیراز و تهران از ساری و بابل گرفته تا بوشهر و یزد و رفسنجان.
خلاصه اینکه امروز خیلی خوشحالم از اینکه وقتی به عقب بر می گردم با یه کوهی تجربه و انبوهی خاطره روبرو می شم.
فراز و نشیب های زیادی هم داشتیم. وقتهایی که با هفته ای ۳-۴ مطلب در خدمت شما بودیم و زمان هایی که ماهی یک مطلب هم غنیمت بود.گاهی با نزدیک ۴۰۰ بازدید در روز روبرو می شدیم و گاهی به کمتر از ۱۰۰.
اما آنچه الان واسم قشنگه اینه که این وبسایت تبدیل شده به یه مرجع تقریباْ خوبی از مطالب جذاب و خوندنی واسه دوستان جویای علم. و این مایه خوشحالی و انگیزه ایه واسه ادامه خدمت ما.
امروز یه نگاهی به آمار پرسین استیت زدم که ببینم تو چه زمینه هایی از مطالب ارائه شده استقبال بیشتری شده که بد ندیدم پر بازدیدترین مطالب رو به صفحه اصلی انتقال بدم تا شما عزیزان هم یه قضاوتی بکنید و ببینبی به زعم شما هم همینطور بوده یا نه. امیدوارم که یه مروری هم باشه واسه مطالب برگزیده سایت.
جا داره باز هم تشکری از دوستان نویسنده خانم هدایت و میرزایی عزیز که تقریباْ از ابتدا به بنده پیوستن و خانم مهندس مریم زارع که از بین راه به ما ملحق شدن داشته باشم. از همشون به خاطر همه زحماتی که در طول این ۱۸ ماه متحمل شدن نهایت سپاس رو دارم. امیدوارم تو همه مراحل زندگیشون مورد لطف حق تعالی قرار بگیرن.
از شما دوستانی هم که همراهی هاتون مایه دلگرمی ما بود سپاسگزارم. از تمام کسانی هم که با نظراتشون به ما کمک کردن که بهتر و بهتر در خدمت شما باشیم سپاس ویژه دارم. دست همتون درد نکنه.
اما برترين پست هاي اين وب سايت به روايت آمار persian stat .
تمايز مدرنيسم و پست مدرنيسم ۱۰۱ حسين كريمي

قطعه گمشده اي از پر پرواز کم است
يازده بار شمرديم و يکي باز کم است
اين همه آب که جاريست نه اقيانوس است
عرق شرم زمين است که سرباز کم است
اللهم عجل لوليک الفرج
سلام به همه دوستان
خیلی خیلی خیر مقدم به آقای مهندس که دوباره انگار می خوان یه کولاک بزرگ تو وب معماری حرفه ای راه بندازن!دستشون درد نکنه.
من هم شرمنده که یه مدتی نیومدم خدمتتون.الان هم اميدوارم سیر مطالبی که آقای مهندس دارن می نویسن به هم نريزه.
حالا می خوام یکی از بنا...بنا که نه ولی یکی از شاهکارهای سازه ای دنیا رو بهتون معرفی کنم.
CARLOS MOSELEY MUSIC PAVILION
for the
New York Philharmonic and the
Metropolitan Opera
Maximum height: 68 feet
Stage area : 78 by 40 feet
Custom semi-trailer trucks: 7
Hydraulically operated stage, trusses and
tensile roof
ClientThe New York Philharmonic and the
Metropolitan Opera and NYC
Department of Cultural Affairs
ArchitectsFTL Architects pc
ConsultantsM.G. McLaren-Structural
Buro Happold -Tensile Structure
Jaffe Acoustics-Acoustics and Sound
With a listening audience that spans five diverse boroughs, New York City traditionally has used portable stages to bring the sounds of summer outdoors. The city's latest version of music on wheels is a pterodactyloid wonder consisting of seven tractor trailer trucks that become a perfectly tuned performing shell
This completely customized, mechanized tensile pavilion is erected from a set of custom-designed tractor trailer beds and their contents. When loaded, the vehicles comply with federal highway regulations. Once on-site they are opened up and unfolded to create a stage large enough for full orchestra and chorus. A fabric canopy with lighting and video projection screen is supported by a steel truss pyramid. Numerous battery-powered, robot-like speaker towers distribute concert sounds to summer picnickers

اين مجموعه به عنوان محلي براي برگزاري كنسرت هاي تابستاني گروه اپراي متروپوليتن و فيلارمونيك نيويورك در پارك هاي نيويورك طراحي شده بود.
موضوعي كه مهم بود اين بود كه يه سرپناه موقت براي نوازندگان ايجاد بشه كه به سرعت جمع و دوباره برپا بشه تا بشه در ظرف مدت چند ساعت سازه رو جمع كنن و به محل بعدي ببرن و اون رو براي اجراي بعدي برپا كنن!
مهم اين بود كه بعد از جمع شدن سازه اثري ازش باقي نمونه .
كل سازه مجموعه با هفت تريلر به محل آورده مي شد كه بعدا نقش مهمي در نگهداري سازه داشتن.

سه تا از تريلرها سه خرپاي اصلي رو حمل مي كردن كه اين خرپاها يه هرمي رو به ارتفاع ۲۰ متر تشكيل مي دادن! و به علاوه وزن سازه غشايي سقف رو تحمل مي كردن.اين خرپاها در نقطه مياني به هم متصل مي شدن و با زاويه هاي معيني كه داشتن در دو سمت صحنه اي با ابعاد ۱۲ در ۲۴ قرار مي گرفتن.

برپايي اين سازه هم خودش خيلي جالبه!اول دو تا خرپاي جلويي رو در جاي خودشون قرار مي دن و بعد خرپاها رو به صورت صاف نگه مي دارن و پايه هاي تريلرها قفل مي شه بعد راس اين دو خرپا رو به خرپاي سومي كه در پشت كار قرار مي گيره متصل مي كنن و اون خرپا را به بالا هدايت مي كنن تا كل سازه به صورت پابرجا و ثابت قرارا بگيره! و بالاخره پايه خرپاي سوم رو هم قفل مي كنن و در نهايت سازه توان تحمل بار سقف رو پيدا مي كنه.

تكيه گاه اصلي اين سازه نزديك به راس هرم هستش و بقيه نقطههاي تكيه گاهي روي تريلرها قرار مي گيره.دو تا تريلر ديگه هم پشت سن مي ذارن كه بار سن رو تحمل كنه و سازه رو تقويت كنه.
سقف غشايي بالاي صحنه هم از جنس پارچه محكم هستو براي نورپردازي در اجراهاي شبانه هم استفاده مي شهتنظيم صداي صحنه هم با سيستم هاي راديويي ويژه و بلندگوهاي خاص انجام مي شه.

بعضي از جزئيات اجرايي سازه
ممنون از همراهيتون
شاد باشين![]()
خدمت همه دوستان عزیزم عرض سلام و ادب و احترام دارم. اعیاد شعبانیه رو خدمت همه شما عزیزان تبریک عرض می کنم و واسه تک تکتون آرزوی موفقیت و شاد کامی دارم.
قسمت دوم مبحث معماری آشوب،که یکی از مباحث جدید معماری معاصر هستش رو پی می گیریم. امیدوارم که خوشتون بیاد.

معماري آشوب (قسمت دوم)
(مرجع: مجله صنعت ساختمان شماره ۷۱ دیماه ۸۷)
نویسنده : حسین کریمی بلان
پيچيدگي
چارلز جنکز در سال 1995 بر اساس یافته های جدید علمی در مورد سیر تکوین کیهان و تطور و غیر خطی آن ، کتابی به نام معماری پرش کیهانی منتشر کرد . جنکز در این کتاب به تشریح نحوه تکوین کیهان به زبان ساده پرداخت وبیان داشت که جهان به صورت خطی و یکسویه گسترش و تکامل نیافته ، بلکه این تکامل به صورت گسترش خطی و سپس رسیدن به مرز بحران و آشفتگی و در نهایت پرش به شرایطی کاملا متفاوت با گذشته صورت گرفته است .
« پیچیدگی نظریه ای است که می گوید چگونه ارگانیسم های در حال پیدایش به لحاظ تاثیر متقابل اجزاء آن بر هم ، از حالت تعادل خارج شده ( به واسطه افزایش انرژی ، مایده یا اطلاعات ) و به مرز بین نظم و آشفتگی می رسد . این مرز همان مکانی است که سیستم اغلب پرش می کند ، تقسیم میشود و یا به صورت خلاقانه ای تاثیر متقابل می گذارد . این کار به صورت غیر خطی و غیر قابل پیش بینی انجام می پذیرد. ارگانیسم جدید ممکن است از طریق واکنش و دادن انرژی به صورت مستمر حفظ شود. لذا در یک کیهان زنده و ارگانیک ، ارگانیسم ها و پدیده های مختلف خلق می شوند و در یک گسترش خطی به مرز آشفتگی می رسند و در نهایت به ارگانیسم یا پدیده ای متفاوت با حالت قبل پرش می کنند . در این مورد می توان پروسه دگردیسی در پروانه ها و حشرات را مثال زد . به طور نمونه ، پروانه کرم ابریشم که دارای پروسه دگردیسی کامل است ، در ابتدا به صورت تخم ، سپس کرم ، و بعد پیله و درنهایت پروانه در می آید که هر مرحله کاملا متفاوت با مرحله قبل است و در هر مرحله پرش ، ایجاد دگردیسی در ارگانیسم می نماید.2

تصويري از ايده شكل گيري مرکز ملی شنا در شهر پکن
آشوب در معماري
به طور كلي پژوهشگران در حال بررسي پديده آشوب در حوزه هاي مختلفي از علم هستند و اين امر تبديل به يك حالت عمومي شده است. اما تاثير آن در هنر و معماري نه به شكل علمي آن بلكه به عنوان يك روش طراحي بوده است. عده اي از هنرمندان اين روش را در طراحي به اين ترتيب به كار مي گيرند كه اطلاعاتي را به رايانه داده و امر طراحي را به خود رايانه واگذار مي كنند. اتفاقي كه مي افتد روشي شبيه به پديده هاي موجود در طبيعت است. در واقع اين روش طراحي الگوي خود را از پديده هاي مشابه در طبيعت كه طبق قاعده آشوب عمل مي كنند اقتباس كرده است. هنرمندان از همان دهه 60 آثاري را خلق كردند كه ظاهري تصادفي داشته باشد، اما تابع قواعد بسيار پيچيده اي هستند كه حتي ممكن است خود هنرمند نيز آگاهي كاملي از آن نداشته باشد.[i][i]
مفاهيم آشوب، همچون غير خطي بودن، دوبرابر شدن دورة تناوب و باز خورد، به طور روز افزون در معماري پسا مدرن رواج مي يابند. به قول چارلز جنكز، معمار و مرشد معماري پسامدرن آَشوب و پيچيدگي، اين فكر ها « معماري موج ها و پيچش هايند و معماري اي را خلق مي كنند كه مدام و به طرز غير منتظره اي، تاب بر مي دارد، رشد مي كند و كاهش مي يابد.»
اما استفاده از آشوب محدود به معماري پسامدرن نيست. برخي بناهاي سنتي نيز همين ايده ها را به نمايش مي گذارند. براي مثال در ساختمان باروك اپراي پاريس، كه توسط شارل گارنيه (98-1825) طراحي و بين سالهاي 1861 و 1875 بنا شد، مقياس هاي شكنه اي را مي توان ديد. اين بنا شامل تركيب بديعي از سبك هاست كه بر بستري هماهنگ استوار شده اند. وقتي در خيابان اپرا قدم مي زنيد جزئيات خود همانند بنا تدريجاً برايتان آشكار مي شود: هر چه نزديكتر مي شويد جزئيات بيشتري به چشم مي خورد
.

خانه باوينگر (بروس گاف)
فراكتالها و معماري
بيش از دو دهه است كه رابطه اي پيچيده و متناقض بين معماري و علوم پيچيده وجود داشته است. گر چهاز آن زمان اصل اين رابطه تغيير يافته، اما نقطة اتصالي به نام هندسه فراكتال بين آنها وجود دارد. هم معماران و هم رياضي دانان ، هر كدام حول اين موضوع كه چه چيزي ممكن است يا ممكن نيست هندسه فراكتال را به وجود آورده و تعاريفي ارايه داده اند كه به طرز ناباورانهاي شباهت هاي كمي بين تعاريف آنها از معماري فراكتال وجود دارد.
به عنوان مثال مي توان ساختمانهاي فراكتالي از قبيل كاخ هاي مختلف قرون وسطايي، كليساهاي ناموزون و بي تناسب قرن هجدهم، معبدهاي هندويي و آثار فرانك لويد رايت يا لوييس ساليوان را نام برد كه حتي اگر داراي يك مشخصه مستقيم و ملموس از هندسه فراكتال باشند، باز هم نمي توان آنها را جزو آثاري به حساب آورد كه صرفاً فراكتالي و تنها به همين هدف ساخته شده باشند. به همين دليل پايه هاي معماري فراكتال ( صرفاً به منظور فراكتال ) تا بعد از هندسه فراكتال كه توسط بنوت مندل بروت دراواخر سال 1970 شكل گرفت، نمي تواند وجود داشته باشد. هر چند جرج سنتر، ژوزف پيانو، ديويد هيلبرت، هلگ ون كك و كلاو سرپينسكي، گستن جوليا و فليكس هازدرف مطالعاتي روي پروژه هاي بسيار عظيمي كه در هندسه فراكتال پيش رو هستند، انجام داده اند ولي همگي نادرست و غير اصولي و ميتوان گفت بيشتر متمايل به رياضي اند تا معماري.در حالي كه رياضي دانان و دانشجويان، به هندسه فراكتال در جاي خودش اهميت مي دهند، معماران عموماً به خاطر رابطة آن با تئوري و تئوري كاوس يا نظريه آشوب و علوم پيچيده بيشتر به آن اهميت مي دهند. به اين دليل كه اين معماران معاصر هم مانند معماران تاريخي، به هندسه و رياضيات علاقه چنداني ندارند. اما در واقع ارزش هندسه به خاطر توانايي آن براي ايجاد يك رابطه رمزي و مجازي با چيزهاي ديگر است. بنابراين براي معماران مدرن، هندسه فراكتال علاوه بر شناسايي نمونه جهاني كه از ديدگاه نيوتن و لاپلاس فاصله گرفته، رابطه خوبي با طبيعت يا جهان برقرار كرده است. به اين دليل در اين پروژه، اكثريت وسيعي از معماران، هندسه فراكتال را بخش كامل يا نشانه اي از تئوري كاوس (آشوب) و علم پيچيدگي قلمداد مي كنند.5
استفاده از اشكال شكنه اي در معماري پسا مدرن، اصلاً چيز عجيبي نيست براي مثال، بروس گاف، در زمرة اولين معماراني بود كه از ربايشگر هاي شگفت براي سازمان دادن ميدان نيروي جابه جايي ها در داخل برخي از خانه هايش استفاده كرد.
زاحا حديد، در طرحي كه برندة مسابقة طراحي براي سالن اپراي كارديف بي (Cardiff Bay) شد، مي خواست با استفاده از هندسة شكنه اي، ساختماني بيافريند كه در آن زبان سطوحي كه حامل تغير هستند براي رساندن حس تداوم به كار گرفته شده باشد. اما طرح، موضوع مناقشه واقع شد، چرا كه به ذايقة بسياري، زياده از حد پسا مدرن بود و در نتيجه، هرگز اجرا نشد.4

سالن اپراي كارديف (زاحا حديد)









